1967 Detroit Ayaklanması

Merhabalar, bugün ki yazımda size biraz Detroit şehrinin tarihinden bahsediyor olacağım. 

Detroit, Amerika Birleşik Devletleri’nin Michigan eyaletinde bulunan eyaletin en büyük şehridir. Ayrıca ABD’nin sanayi kentidir. Peki nasıl bir tarihe sahiptir? 

Büyük bir iş adamı olan Henry Ford, Ford’un otomobil fabrikalarını buraya kurmasıyla başlıyor aslında bu şehrin yükseliş hikayesi, daha sonra Ford’u takip eden diğer büyük firmalarla buraya fabrikalar kurarak kentin önemini daha da arttırıyor. 1900’lü yılların ilk yarısında önemli bir sanayi ve eğlence kenti konumuna geliyor. Öyle bir konuma geliyor ki o günlerde günümüz Los Angeles’ından çok daha popüler bir konuma yükseliyor, turizm ve etkinlikler şehre sanayinin yanında ikinci bir önemli ekonomik gelir getiriyor. 

Peki neler olduda biz artık Detroit’in adını duymaz, yerini bilmez hale geldik?

1967 yılında bir ayaklanma başladı. Amerika tarihinin yaşadığı en kanlı olaylardan birisi olarak tarihe geçti daha sonra. İsyan’ın başlangıç hikayesi şöyledir;

Sabaha karşı, 12. Sokaktaki bir eğlence mekanına bir kaç polis gelir. Sadece birkaç kişiyi göz altına almak isterken, Vietnam Savaşından taze gelmiş iki askerin dönüşünü kutlayan 82 kişi ile karşılaşır ve hepsini tutuklamaya karar verir. Ancak bu kadar insanı alıp götürmek kolay değildir tabi ki ve buna hazırlıkları olmadığı için, destek birim isterler. Taşıma vasıtalarını beklerken, siyahilerin oluşturduğu kalabalık olay mahalline birikmeye başlar. Bundan sonrası zaten ufak bir kıvılcıma bakar ve kalabalığı kışkırtanlardan birisinin, polise şişe fırlatmasıyla, isyan başlamış olur. 

Polis araçlarının olay yerinden ayrılmasından sonra, kalabalık mağazaları ve fabrikaları yağmalamaya başlar. Pazar günü olmasından dolayı, güvenlik kuvvetleri toparlanmakta gecikir. Müdahalenin gecikmesi, yağma olaylarının genişlemesine yol açar. O günün akşamında, sokağa çıkma yasağı ilan edilir. Ancak isyan genişlemeye devam eder, Pazartesi günü ortalık yangın yerine döner. Polis bazı göstericileri tutuklar. 

Polisin yeterli olmadığını gören Başkan Lyndon B. Johnson ordu’nun ayaklanmaya müdahale etmesini onaylar. Asker duruma el koymaya çalışırken, ortamın kaosu ve gerginliğinde, polis birçok yerde görevini aşacak hareketlerde bulunur. O gün Algiers Motel Olayı yaşanır. Moteldeki siyah gençlerden birisi, yarış tabancası ile havaya ateş açar ve gencin keşkin nişancı olduğu düşünülür, polis ve asker karışımı kuvvetin otele müdahale etmesi ile gece başlar. Beyaz ırkçı polislerin üç tane siyah genci dövüp öldürülmesi, diğer dokuz gencin de feci şekilde aşağılanıp, acımasızca darp edilmesi ile gece biter. Aynı muameleye maruz kalanlardan ikisinin beyaz ve kadın olduğunu belirtmek de yerinde olacaktır.
Üç tane siyah gencin dövülerek öldürüldüğü, diğer dokuz gencin feci şekilde dövülüp aşağılandığı vaka, beyaz polisler tarafından yapılmıştı ve daha sonra bu polisler herhangi bir cezaya maruz bırakılmadı. 

Silahlı Kuvvetlerin etkisini artırmasıyla, Perşembe günü şiddet azalmaya başlarken, 28 Temmuz 1967’de hadiseler tamamen yatıştı. Yatıştı ancak geride 33’ü siyah, 43 ölü ve binlerce yaralı bıraktı. Sonrasında, ”Motor Town” veya kısaca ”Motown” diye anılacak kadar otomotiv sektörünün içinde olan Detroit, bir daha belini doğrultamadı. 

2. Sanayi Dalgasını yakalayıp döneminin en etkili şehirlerinden biri olan Detroit belki de bu olaylar yüzünden 3. Sanayi Dalgasını kaçırdı ve bugün Amerika Birleşik Devletleri’nin suç oranı en yüksek, en tehlikeli şehirlerinden biri haline geldi. Ama halkın inancını şehrin sloganlarından biri olan ”Resurget Cineribus (Küllerden Canlanip Çıkacak)”dan anlıyoruz. Kim bilir belki 4. Sanayi Dalgasını yakalayıp tekrar eski parlak günlerine döner. Kim bilir?

Bu yazımda size biraz Detroit kentinden ve tarihinden bahsettim eğer bu hikayeyi biraz da araştırmak isterseniz, Kathryn Bigelow’un Detroit filmini izleyebilir veya Quantic Dream firmasının 4. Sanayi Dalgasını yakalamayı başarmış bir Detroit’i anlatan, Detroit: Become Human adlı oyununu oynayabilirsiniz. Okuduğunuz için teşekkürler.

Sevgiyle kalın.

4 Comments

  1. kyrie 5

    16 Eylül 2019 at 23:48

    I truly wanted to develop a simple message so as to express gratitude to you for those splendid ways you are writing on this site. My considerable internet investigation has finally been recognized with reputable facts to talk about with my classmates and friends. I ‘d suppose that most of us readers are truly lucky to be in a decent community with very many outstanding individuals with great secrets. I feel truly privileged to have seen the site and look forward to so many more brilliant times reading here. Thank you once more for all the details.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla