Harem’de Aile İlişkileri

Osmanlı Devleti’nin 10.hükümdarı olan , Avrupa da ”Muhteşem”, ”Büyük Türk” gibi lakaplarla anılan Kanuni Sultan Süleyman’ın pek sevdiği şehzadesi olan Şehzade Mehmet ile olan mektuplaşması aslında Hanedan içerisinde aile fertlerinin ilişkilerine dair en güzel örneği göstermektedir .

Mektupta Şehzade Mehmet “Validem iyidir , ama ayrılığınızın verdiği acı ile gece-gündüz inler . Şehir ahvali şimdilik iyilik üzeredir …Hayreddin paşa düşmanı yenmiş ,180 kadırgasını zapt etmiş geri kalanını ise denize gark etmiştir “. Bu ifadelerden de Şehzade Mehmet’in babası ile olan yakınlığını görmüş oluyoruz . Sultan Süleyman Han , bu oğlunu çok severdi .Fakat onu 21 yaşında kaybettiğinde adeta kahrolmuştu . Onun türbesinin üstüne koydurmuş olduğu sembolik taht ise bunun en büyük göstergesidir . Muhteşem Süleyman , kız kardeşleri ile de ilişkilerini sıkı tutmuştur . Lütfi Paşa ileevli olan kız kardeşi   Şah-ı Huban Sultan’ın kocası ile yaşadığı bir olaya müdahele etmiştir . Zira Lütfi Paşa , Şah-ı Huban Sultan’ın üzerine yürümüş , hançer dahi çekmiştir . Kanuni Sultan Süleyman olaya müdahele etmesi ile birlikte   boşanmalarını sağlamış ve paşayı da görevinden azletmiştir .

Osmanlı Hanedanında sadece şehzade ölümleri değil , vakitsiz şekilde  gerçekleşen ölümlerde ailenin hiçbir ferdi açıkta bırakılmazdı . 1.Selim (Yavuz Sultan Selim), gerek eceliyle , gerek taht mücadelesinde ölen abilerinin eşlerine, kızlarına yardımlarda bulunmuş ,hepsine geçimlerini sağlamak için “maaş” ve “tayinat” bağlatmıştır.  Hanedan içi münasebetlerde padişah her talebe cevap verilmesine özen göstermiştir . Buna en güzel örnek 1.Mehmed’in(Çelebi)kızı olan ve Bursa da ikamet eden Selçuk Sultan’ın ömrü bir hayli uzun olmuş ve“ulu hala” olarak anılıp her daim saygı görmüştür . 2.Bayezid (Veli) , padişah olduktan sonra çok sevdiği Selçuk Sultana ağrı ve sızılarını dindirmesi için devrin ünlü hekimi olan Yakut’u ona göndermiştir .

Bir diğer örnek ise Ayşe Sultan , eşi Sinan Paşa ile Kütahya da bulunduğu sırada , 2.Bayezid tahta çıkmak üzere İstanbul’a çağrılınca , Sinan Paşa şehzadeye destek olmak amacıyla yola çıkar fakat Ayşe Sultana yeteri kadar harçlık bırakmamıştır . Bunun üzerine Ayşe Sultan hem kendisinin hem de  hizmetçilerinin masraflarını karşılamak için Kütahya Kalesinde ki hazineye el koymuştur .Alınan para vaktinde ödenmeyince kale dizdarları paraları tekrar istemiş ve çaresiz kalan Ayşe Sultan dedesi olan Fatih Sultan Mehmet Handan kalan “üsküfü”satılığa çıkarmıştır . İşte bazı hallerde aile bireyleri birbirlerine yardım da edememişlerdir . Sonuç olarak Osmanlı Hanedan ailesinin sosyal yapısı Batı’daki çağdaşlarının aksine çelişkili bir sınıflaşmanın değil , bir nizam içinde hareket eden yapıya sahiptir.

Burak Çelik

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla