Bir Yıllık Başbakan “Nihat Erim”

İlgili resimNihat Erim Kimdir?

İsmail Nihat Erim, 1971-1972 yılları arasında 1 yıl 1 ay 26 gün başbakanlık yapmış Türk siyasetçidir. Nihat Erim aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti’nin suikaste uğrayan ilk ve tek başbakanıdır.

Nihat Erim Hayatı

1912 yılında Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde doğdu başbakan ama aslen Posof, Ardahan Erim köyündendir… Soyadını da oradan almıştır Galatasaray Lisesi’ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni kazandı. Paris Hukuk Fakültesi’nde doktora yaptı. 1939 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kamu hukuku doçentliğine atandı; 1941 yılında profesörlüğe terfi etti. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki kamu hukuku derslerine ek olarak Siyasal Bilgiler Okulu’nda devletler hukuku dersleri verdi. 1959-1961 yılları arasında Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu üyesi olarak görev aldı.

İlgili resim

Nihat Erim Siyasi Kariyeri

1943-1950 yılları arasında  milletvekili olarak TBMM’ye girdi. Bayındırlık Bakanlığı, Günaltay Hükümeti’nde başbakan yardımcılığı yaptı.  Başbakan Adnan Menderes’in isteği üzerine Kıbrıs Cumhuriyeti anayasasının hazırlanmasında görev aldı. 1961 yılında CHP milletvekili olarak yeniden TBMM’ye döndü. CHP içinde Bülent Ecevit’in başlattığı Ortanın Solu hareketine katıldı, daha sonra CHP’den ayrılarak Cumhuriyetçi Güven Partisi’ni kuran Prof. Dr. Turhan Feyzioğlu’yla birlikte muhalefet etti.

 

Nihat Erim Başbakanlığı

12 Mart 1971 Muhtırası’nın ardından CHP’den ayrılması koşuluyla hükümeti kurmakla görevlendirildi.

26 Mart 1971’de kurduğu partilerüstü Birinci Erim Hükümeti 29 Mart – 3 Aralık 1971,Yeniden hükümeti kurmakla görevlendirildi; kurduğu 34. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (ikinci Erim Hükümeti) 11 Aralık 1971-17 Nisan 1972 tarihleri arasında görev yaptı. 1977’ye kadar Cumhuriyet Senatosu’nda kontenjan senatörü olarak görev yaptı.

Ayrıca Kıbrıs’la ilgili anı ve gözlemlerini “Bildiğim ve Gördüğüm Ölçüler İçinde Kıbrıs” adıyla 1975 yılında kitaplaştırdı.

İlgili resim

Nihat Erim Suikasti

19 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul’da Dragos’taki evinin yakınında Mahir Çayan ve arkadaşlarının intikamının alınması adına Dev-Sol militanları tarafından düzenlenen suikast sonucu hayatını kaybetti. Türkiye 12 Eylül askeri darbesine adım adım yaklaşırken, Nihat Erim’in öldürülmesi bu sürece adeta ivme kazandırdı. 12 Eylül darbesinden kısa  süre sonra eylem talimatını veren örgüt lideri Dursun Karataş’tan, tetikçiler Ahmet Karlangaç ve Sadettin Güven’e kadar tüm militanlar birer birer yakalandı.

Erim’in öldürülme talimatını, Dev – Sol’un “Haydar”, “Dayı”, “İsmail” kod adlarını kullanan lideri, Dursun Karataş ile Hüseyin Solgun birlikte vermişti. Sanıklar yargılandıkları Sıkıyönetim Mahkemesi’nde cinayetin gerekçesini, suikasttan sonra olay yerine bırakılan bildiriyi tekrarlayarak açıkladılar: Faşist Nihat Erim’i devrimcilerin katlini protesto için cezalandırdık.” Karataş, Metris Cezaevi’nden firar ettiği için, Erim cinayetinin arkasında hangi güçlerin bulunduğu anlaşılamadı. Tetikçilerden biri olduğu öne sürülen Maden Fakültesi öğrencisi Ahmet Karlangaç’tı. Gözler Karlangaç’ın ifadesine çevrilmişti. Ancak 17 Ekim 1980’de cinayetin arkasındaki kirli ellerin açığa çıkmasını bekleyenler şok yaşadı. Ahmet Karlangaç, gözaltında bulunduğu sırada intihar ettiği iddia edildi. Üstelik yaşamına, tarihe geçecek tuhaflıktaki açıklamaya göre, “başını duvara vurarak” son vermişti. Bir numaralı sanık Karataş ise firari olduğu için gıyabında hüküm giydi. Türkiye, bir Başbakanını teröre kurban verdi, ancak kanlı zincirin ucunu tutanlara, eylemi gerçekleştirenler yakalandığı halde ulaşamadı.

Kitapları :
1939 – Le Positivisme Juridique et le Droit Internatonal (Hukuk Pozitivizmi ve Devletler Hukuk Pozitivizmi ve Devletler Hukuku)
1953 – Siyasi Tarih ve Devletlerarası Hukuk Metinleri
1975 – Kıbrıs (1956-1965 Kıbrıs Anılan ve Gözlemleri)

Emre  YÜKSELEN

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi

Tarih Asistanı

Antalya'nın Finike ilçesinde doğdu. Öğrenci Federasyonu Antalya İl Başkanlığı ve Türkiye Gençlik Meclisi Genel Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulunmuştur. Yazım hayatına 3Nokta dergisinde başlamış, Dr. Jirvago Özel Ödüllerinde "İkarus" adlı şiiriyle En İyi Antoloji Şairi; "Begonya" adlı hikayesiyle Yılın En Genç ve Başarılı Yazarı ödüllerini almıştır. Yazım hayatına halen devam eden Emre Yükselen, 2017 yılında akademik çalışmalara başlamış, Galatasaray Üniversitesi'nden sonra, "Unnational History" adlı teziyle Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 'nde akademik öğrenci asistanı olmaya hak kazanmış, Göbeklitepe kazı çalışmalarında yer almış, Antik Likya bölgesinde yeni keşiflerde bulunmuştur. Şu an; başta Atayurt, Histodia ve Türk Devrimi olmak üzere pek çok yayınevi ve dergide yazılar yazmaktadır.

808 Comments

  1. web hosting service

    10 Ağustos 2020 at 02:33

    I just couldn’t leave your site before suggesting that
    I really loved the standard information a person supply on your visitors?
    Is gonna be again ceaselessly to inspect new posts

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Araç çubuğuna atla